Quy hoạch phát triển các đô thị: Tính toán kỹ quy mô dân số

Khi tốc độ gia tăng dân số cơ học có xu hướng giảm dần, việc tính toán quy mô dân số trong quy hoạch các đô thị trên địa bàn Đồng Nai cũng cần được đánh giá sát với thực tế hơn để đảm bảo nhu cầu phát triển.

Một trong những chỉ tiêu bị hụt khiến đô thị mới Nhơn Trạch không đáp ứng tiêu chí của đô thị loại 2 là quy mô dân số ít. Ảnh: P.TÙNG
Một trong những chỉ tiêu bị hụt khiến đô thị mới Nhơn Trạch không đáp ứng tiêu chí của đô thị loại 2 là quy mô dân số ít. Ảnh: P.TÙNG

* Bài học từ đô thị mới Nhơn Trạch

Theo quy hoạch tổng thể và toàn diện được Thủ tướng nhà nước phê duyệt năm 1996, đến năm 2020, đô thị Nhơn Trạch sẽ là đô thị loại 2. Tuy nhiên, tiềm năng này đã không hề triển khai mà một trong những nguyên do chính là do quy mô dân số chưa phân phối tiêu chuẩn .

Khi xây dựng các tiêu chí để trở thành đô thị loại 2, trong quy hoạch, H.Nhơn Trạch đặt mục tiêu quy mô dân số sẽ đạt 1 triệu người vào năm 2020. Con số này cao gấp khoảng 10 lần so với thời điểm lập quy hoạch. Do mục tiêu đặt ra quá cao nên trong quá trình phát triển, việc tăng quy mô dân số của đô thị Nhơn Trạch liên tục bị “hụt hơi”.

Theo phân kỳ tăng trưởng, để đạt được tiềm năng có 1 triệu dân vào năm 2020, H.Nhơn Trạch phải tăng trưởng quy mô dân số lên mức gần 400 ngàn dân vào năm năm ngoái. Tuy nhiên, vào năm năm ngoái, tức 19 năm sau khi mở màn triển khai quy hoạch, dân số H.Nhơn Trạch chỉ đạt khoảng chừng 220 ngàn người .
Chính thế cho nên, tiềm năng tăng trưởng quy mô dân số lên mức 1 triệu người vào năm 2020 cho đô thị mới Nhơn Trạch sau đó đã được kiểm soát và điều chỉnh về mức 600 ngàn người. Tuy nhiên, trong thực tiễn tăng trưởng cho thấy, dù đã được kiểm soát và điều chỉnh giảm nhưng đây vẫn là mức cao và không hề đạt được .
Dù là địa phương có nhiều khu công nghiệp ( KCN ) nhất trên địa phận tỉnh, nhưng đến cuối năm 2020, quy mô dân số toàn H.Nhơn Trạch cũng chỉ đạt mức khoảng chừng 260 ngàn người, tức chưa đạt được 50% so với tiềm năng đã được kiểm soát và điều chỉnh giảm. Quy mô dân số nhỏ khiến tỷ lệ dân số của đô thị Nhơn Trạch chưa thể phân phối được tiêu chuẩn của một đô thị loại 2 .
Theo quản trị Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Cao Tiến Dũng, lúc bấy giờ việc tăng dân số cơ học đã không còn diễn ra mạnh như trước, quy mô dân số đang bị co kéo giữa những địa phương. Bởi, hầu hết những địa phương đều chú trọng tăng trưởng công nghiệp, thương mại dịch vụ nên việc tăng dân số cơ học không còn can đảm và mạnh mẽ như trước, vì người dân những địa phương khi đã có KCN, thương mại dịch vụ sẽ ưu tiên ở lại địa phương để thao tác .
“ Bài học rõ ràng nhất là từ thành phố mới Nhơn Trạch. Khi tất cả chúng ta kỳ vọng khi những KCN đi vào hoạt động giải trí thì quy mô dân số sẽ đạt 600 ngàn người. Mặc dù vậy, khi đã triển khai xong và đưa vào sử dụng những KCN với diện tích quy hoạnh khoảng chừng 12 ngàn ha thì quy mô dân số cũng chỉ tăng đến mức khoảng chừng 300 ngàn người và gần như giữ nguyên đến giờ ” – quản trị Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Cao Tiến Dũng nhận xét .

* Tính toán thận trọng để phát triển đúng

Mới đây, trong quy hoạch vùng H.Long Thành đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050, về quy mô dân số, H.Long Thành đã đưa ra mục tiêu đến năm 2030, dân số toàn huyện sẽ đạt từ 370-380 ngàn người và đến năm 2040, quy mô dân số sẽ đạt từ 480-500 ngàn người. Như vậy, với quy mô dân số hiện tại khoảng 250 ngàn người, trong 9 năm tới, quy mô dân số của H.Long Thành sẽ phải đạt mức tăng từ 120-130 ngàn người. Trong khi đó, đến năm 2040, quy mô dân số phải đạt mức tăng từ
230-250 ngàn người.

Với xu thế di dời dân số cơ học như hiện tại, quản trị Ủy Ban Nhân Dân tỉnh Cao Tiến Dũng cho rằng cần phải đo lường và thống kê thận trọng hơn về quy mô dân số trong quy hoạch này. Bởi dân số cơ học không tăng mạnh, trong khi với cách quản lý và điều hành dân số như lúc bấy giờ thì dân số nội tại cũng rất khó để tăng cao .
Đồng thuận với đánh giá và nhận định này, Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy Hồ Thanh Sơn cho rằng, việc thống kê giám sát quy mô dân số trong quy hoạch vùng H.Long Thành đến năm 2040, tầm nhìn đến năm 2050 cũng cần được nghiên cứu và điều tra kỹ .
“ Theo quy hoạch này thì quy mô dân số tăng khá cao. Cần đo lường và thống kê kỹ sau khi cảng hàng không quốc tế quốc tế Long Thành đi vào hoạt động giải trí thì lực lượng lao động tăng bao nhiêu ? ” – Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy Hồ Thanh Sơn nhấn mạnh vấn đề .

Trên thực tế, việc tính toán quy mô dân số trong quy hoạch có ảnh hưởng rất lớn đến quá trình phát triển của mỗi đô thị. Bởi từ quy mô dân số sẽ tác động đến việc quy hoạch sử dụng đất, phát triển hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội… “Đặc biệt là hạ tầng xã hội, phải tính toán sát mới có thể phát triển hệ thống hạ tầng xã hội đồng bộ. Không để lặp lại tình trạng như bài học của đô thị Biên Hòa, không có đất để làm trường, làm trạm y tế, nhiều khu vực ngay sát vùng trung tâm nhưng điện kéo không tới. Mục tiêu khi lập quy hoạch là đời sống người dân phải được nâng cao thì hệ thống hạ tầng xã hội phải được đảm bảo” –  Phó bí thư thường trực Tỉnh ủy Hồ Thanh Sơn nêu quan điểm.

Theo Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy NGUYỄN HỒNG LĨNH, so với quy hoạch vùng H.Long Thành, quan trọng là phải xác lập chủ trương lôi cuốn dân số. Với tiềm năng tăng trưởng trở thành đô thị công nghiệp văn minh, TT thương mại thì phải xác lập là lôi cuốn tăng dân số cơ học là đội ngũ dân cư tri thức, lao động có trình độ kinh nghiệm tay nghề cao .

Phạm Tùng