Hương vanilla trên đất Việt

Theo hướng dẫn của anh Alain Nguyễn – Bếp trưởng resort 5 sao Anantara ( Mũi Né, Phan Thiết, Bình Thuận ) chúng tôi vượt rừng, vượt con đường đầy cát, bỏng rát, ngoằn ngoèo, tiến sâu vào trang trại vanilla của vợ chồng anh Frédéric Lacroix và người phụ nữ Việt tên Mai nằm ở xã Hàm Cường, huyện Hàm Thuận Nam, Bình Thuận. Thật giật mình, ở nơi đầy gió, nắng, cát và rừng tràm ấy, mùi hương vanilla điệu đàng, thanh tao vây lấy chúng tôi, đó cũng là lúc trang trại vanilla rộng 2 ha mở ra cùng những câu truyện của hành trình dài mang vanilla đến Nước Ta .

Hương vanilla trên đất Việt 1

Hơn 15 năm trước, kỹ sư nông nghiệp người Pháp tên Frédéric Lacroix có dịp đến Nước Ta công tác làm việc. Sau khi nhận thấy điều kiện kèm theo thời tiết một số ít nơi trên quốc gia ta hoàn toàn có thể trồng được vanilla, Frédéric Lacroix đã quay lại Nước Ta, mang theo một chút ít cây giống trồng thử. Sau khi thấy tác dụng khả quan, anh quyết định hành động chọn vùng đất Bình Thuận để trồng vanilla .
Năm 2005, vợ chồng Frédéric Lacroix khởi đầu trồng vanilla và chỉ “ dám ” trồng 2 ngàn cây bởi vợ chồng anh không đủ sức vừa khám phá, vừa làm đất, trồng cây, canh giữ … Sau này, vợ chồng anh mới phủ kín 2 ha như hiện tại với hơn 20 ngàn cây. “ Vanilla thích hợp trồng ở vùng đất khô, có gió biển nhưng không quá nóng, có bóng mát bên trên. Và điều kiện kèm theo khí hậu ở Bình Thuận rất lý tưởng cho vanilla tăng trưởng ” – Frédéric san sẻ .

Hương vanilla trên đất Việt 2

Frédéric cho biết thêm: “Trồng vanilla là một công việc không đơn giản bởi việc chăm sóc nó không giống bất cứ loài cây nào. Từ cây giống dài chừng 1 gang tay, 5 năm sau chúng mới bắt đầu cho hoa. Không như bất kỳ loại cây cho trái nào, quá trình thụ phấn của vanilla phải có bàn tay con người chứ không nhờ vào các loài côn trùng như các loại cây khác. Một bông hoa nở, bên trong có 2 nhánh, 1 đực, 1 cái và 1 nhụy. Người trồng phải dùng tay lồng 2 nhánh vào nhau, sau đó đưa vào nhụy. 9 tháng sau nhụy cho được chùm vanilla từ 9 – 20 quả”.

 
Vanilla là một giống lan nhiệt đới gió mùa thuộc họ Orchidaceae, sống bám vào thân cây khác như một loại dây leo ( giống cây tiêu ), ra hoa, đậu quả và cho hương vanilla vạn vật thiên nhiên. Trái vanilla được sử dụng thoáng rộng và truyền kiếp trong những lễ nghi tôn giáo và chế biến thức ăn, thức uống truyền thống cuội nguồn của những dân tộc bản địa Trung Mỹ. Tinh chất vanilla từng được người Aztecs dùng làm nước hoa và thuốc xoa, không những hoàn toàn có thể chữa được stress mà còn tăng cường sức khỏe thể chất, tránh sợ hãi, giúp tim khỏe mạnh. Tại những chợ ở Madagascar, người ta bày bán cọng cây được coi như thuốc chữa bệnh cho đàn ông, và vỏ cây dùng cho phụ nữ bởi mùi hương của nó giúp phụ nữ thêm phần điệu đàng …

Hoa vanilla chỉ nở đúng 1 ngày trong năm. Nếu ngày hoa nở mà không thụ phấn kịp, đến chiều, hoa tự xếp cánh, 1 năm sau hoa mới nở lại. Do đó, thời gian hoa nở, cần rất nhiều nhân công để thao tác. Từ khi kết trái đến thu hoạch khoảng chừng 3 tháng .

Trái vanilla sau khi hái sẽ mang ủ kín với nhiệt độ vừa phải. Sau khi trái ngả sang màu nâu đen đều, mang phơi dưới nắng nhẹ rồi phân loại. Trái vanilla loại dưới 12 cm có giá từ 150 – 180 USD / kg ; loại 12 – 14 cm là 200 USD / kg ; từ 250 – 300 USD / kg cho loại trái trên 14 cm. Từ 9 – 10 kg trái tươi mới cho ra 1 kg trái vanilla khô .
Alain Nguyễn – Bếp trưởng Resort 5 sao Anantara ( Mũi Né ) nói : “ Việc trồng thành công xuất sắc cây vanilla ở Nước Ta có ý nghĩa rất quan trọng. Trước hết, nó rất thuận tiện cho những đầu bếp chuyên nghiệp. Trong nhà hàng siêu thị, hương vanilla vạn vật thiên nhiên giúp tạo ra được nhiều món ăn ngon hay cho ra những loại nước xốt hảo hạng. Ngoài ra, hương vanilla tự nhiên còn được sử dụng trong nhiều loại sản phẩm hạng sang như làm kem, nước hoa, những loại tinh dầu dùng trong massage, spa chăm sóc sức khỏe và làm đẹp … ” .
Cũng theo anh Alain, lúc bấy giờ vanilla tự nhiên nhập khẩu có giá cao hơn 30 – 40 % giá mẫu sản phẩm cùng loại từ trang trại của anh Frédéric Lacroix nhưng chất lượng tương tự. Vì vậy, việc vanilla tự nhiên xuất hiện tại Nước Ta đã làm lợi cho rất nhiều nhà hàng quán ăn 5 sao tại Nước Ta khi mua được vanilla giá rẻ. Alain Nguyễn nói thêm : “ Tôi cho rằng đây là thời cơ để người nông dân Nước Ta tăng trưởng loài cây quý này. Giúp tăng trưởng kinh tế tài chính đồng thời tạo nên dấu ấn riêng cho nền nông nghiệp Nước Ta ” .

Khi đề cập đến việc chia sẻ kinh nghiệm trồng, chăm sóc vanilla để phát triển rộng khắp trên đất Việt, anh Frédéric vui vẻ: “Vợ chồng tôi rất sẵn lòng chia sẻ với những ai muốn tìm hiểu và phát triển loài cây này”.

Thanh Đông – Phước Long

>> Đất trồng trọt đắt nhất thế giới
>> Trồng trọt trên mái nhà