5
/
5
(
1
bầu chọn
)
Nhắc đến Phan Thiết là người ta nhắc ngay đến thành phố của biển, của những khu vực du lịch nổi tiếng, hay rực rỡ nhất chính là nổi tiếng về những làng nghề nước mắm sống sót hàng trăm năm cho đến tận ngày này. Thế nhưng ít ai biết được lịch sử dân tộc hình thành và tăng trưởng của thành phố Phan Thiết có chất chứa những điều gì mà tất cả chúng ta chưa từng được biết đến, hình tượng của nơi này là gì, và khi đến với vùng đất biển này nhất định sẽ phải đặt chân tới đâu. Vậy thì qua bài viết này tất cả chúng ta hãy cùng đi khám phá về chặng đường tăng trưởng của Phan Thiết nhé !
Vì Sao Mà Có Cái Tên Phan Thiết?
Trước hết muốn biết về Phan Thiết, tất cả chúng ta cần phải biết về Bình Thuận, nơi này vốn thuộc nước Nhật Nam thời xưa, sau này trở thành đất của Chiêm Thành, nhưng vì nguyên do xảy ra cuộc chiến tranh liên miên nên ở đầu cuối Chiêm Thành bị mất phần đất của mình, đến năm 1653 thì chúa Nguyễn Phúc Tần đã chiếm được đất Phan Lang ( tiền thân của Phan Rang sau này ) và đến năm 1692 thì Chúa Nguyễn đã lấy luôn đất đai còn lại của Chiêm Thành, đặt lại tên là Thuận Thành trấn, rồi kiến thiết xây dựng Bình Thuận thành dinh và lập ra những đạo miền dưới như Phan Lang, Phan Thiết, Ma Ly, Phố Hài …
Năm 1697, Bình Thuận lần lượt được đổi từ một trấn lên thành phủ, rồi lên thành dinh, thì lúc này Phan Thiết mới chính thức được công nhận là một đạo cùng chung một lượt với những đạo khác là : Phan Rang, Phố Hài, Ma Ly vùng Tam Tân. Tuy nhiên, đạo Phan Thiết lập ra nhưng chẳng có văn bản nào chỉ rõ khoanh vùng phạm vi chủ quyền lãnh thổ. Đến năm 1827 Bình Thuận được giao cho làm tỉnh lị, kiêm luôn tỉnh Khánh Hòa cho đến tận ngày này .
Quay ngược thời hạn để đến với vùng đất khi mà chưa có người Việt định cư thì nơi này vốn là của người Chăm sinh sống, rồi vùng đất này trước đây có cái tên là “ Hamu Lithít ” – với ý nghĩa “ Hamu ” là xóm ruộng bằng, còn “ Lithít ” có nghĩa là ở gần biển, đặt tên đúng với nghĩa thực tiễn vị trí của nơi này. Và rồi đến khi người Việt khởi đầu tới định cư tại đây nhưng chưa có dự tính đặt một cái tên khác cho vùng đất này bằng tiếng Việt, người ta cũng tìm hiểu và khám phá ra rằng tên gọi của Phan Thiết không phải là một cái tên thuần Việt. Vậy thì nguồn gốc cái tên Phan Thiết bắt nguồn từ đâu ?
Vùng đất này vốn trước kia là của vương quốc Chămpa, sau này được sáp nhập vào nước Đại Việt, rồi cứ thế hành chính được xác lập cùng với thời hạn hình thành tỉnh Bình Thuận thời nay, nhưng khi đó thì Phan Thiết vẫn chưa hề được nhà nước thời đó xác lập địa giới và cấp hành chính gì .
Nghe có vẻ như khá thuyết phục khi người ta tìm hiểu và khám phá rằng, người Việt ở đây lâu dần mở màn đọc quen cái tên Hamu Lithít, lấy âm cuối “ Lithit ” lại được gắn liền với âm “ Phan ” lấy ra từ phiên âm tên của hai vùng là Phan Rang, Phan Rí rồi cứ thế mà đọc thành Phan Thiết. Cũng từ đó sau này người ta đọc chuẩn lại với cái tên là Phan Thiết như giờ đây. Việc phiên âm lại cách gọi tên của người Chăm trước đó cũng rất phát minh sáng tạo và mưu trí : từ Mang-lang ( Phan Rang ), Mang-lý ( Phan Rí ), và Mang-thít ( Phan Thiết ). Đây cũng chính là ba địa điểm này được người ta xưng là “ Tam Phan ”. Rồi từ sau khi hoàng tử – em của công chúa Po San Inư, cũng là con của vua Chăm Par Ra Chanh, tức Trà Chanh tên là Po Thit, đóng đồn trấn giữ vùng đất này vào thế kỷ XIV rồi được người Việt sinh sống tại đây đọc lái đi mà thành cái tên Phan Thiết như giờ đây .
Cho đến tận giờ đây thì yếu tố “ Phan ” đứng trước vẫn còn Open nhiều ở trong một số ít địa điểm ở tỉnh Bình Thuận như : Sông Phan, Phan Rí Cửa, Phan Rí Thành, Phan Lâm, Phan Sơn …
Phan Thiết Vẫn Luôn Là Niềm Tự Hào Của Bình Thuận
Bởi vì sao mà người ta vẫn luôn nhắc đến cái tên Phan Thiết như một địa điểm luôn có ấn tượng tốt đẹp và luôn muốn ghé thăm lại không chỉ một lần. Đó hoàn toàn có thể là vì ngoài những danh lam thắng cảnh đẹp, những bãi biển trải dài hay do sự hiếu khách thân tình của người dân nơi đây thì có một nguyên do nữa không hề không kể đến. Đó chính là những làng nghề nước mắm trứ danh được hình thành và tăng trưởng từ thời xưa cho đến tận giờ đây .
Người ta còn thường khẳng định rằng hình ảnh của những tĩn nước mắm một thời vẫn luôn là biểu tượng cho vùng đất Phan Thiết, kể cả là đến thời điểm hiện tại biểu tượng này đã được thay thế bằng rất nhiều những hình dáng khác nhau, những màu sắc, kỳ quan đa dạng của thiên nhiên khác nhau khiến đó là điểm thu hút rất nhiều sự hiếu kỳ của du khách tới nơi này. Nhưng vẫn không thể phủ nhận một thời hoàng kim của làng nghề nước mắm đến từ Phan Thiết này.
Xem thêm: Suối Mấu | Du lịch Khánh Vĩnh | Dulich24
Người ta hoàn toàn có thể nhắc đến Phan Thiết với một bề dày lịch sử vẻ vang vàng son trong thời kỳ quá khứ, với nền văn minh văn hóa của người Chăm để lại là những khu di tích lịch sử tháp Chàm. Là địa điểm Mũi Né, núi Tà-Dôn từng được biết đến là khu vực theo dõi nhật thực toàn phần đặc biệt quan trọng nhất, là những cồn cát trắng, là bãi biển cùng làng chài đầy sắc màu, và đặc biệt quan trọng vẫn là những làng nghề sản xuất nước mắm truyền thống lịch sử đem lại nổi tiếng cho cả một vùng đi khắp quốc gia, lan xa tới tận quốc tế .
Lịch Sử Phan Thiết Thu Nhỏ Trong Một Bảo Tàng Độc Đáo
Đúng là như vậy đó, khi bạn đến với Phan Thiết, khu vực nào đó bạn hoàn toàn có thể bỏ lỡ, hoặc không đủ thời hạn để tới, nhưng với Bảo tàng nước mắm Làng Chài Xưa thì nhất định không hề bỏ lỡ được. Bởi vì sao ư, vì đây chính là nơi tổng hợp lại hết toàn bộ quy trình lịch sử dân tộc hình thành của vùng đất Phan Thiết từ lúc khai sinh cho đến giờ, đây còn là một nơi mà bạn bước từ khoảng trống này đến thời hạn khác, được ngập chìm trong những điều mê hoặc mà chắc như đinh trước đây bạn chưa khi nào trải qua .
Không chỉ có vậy bạn còn được lắng nghe câu truyện về lịch sử dân tộc hình thành và tăng trưởng của nghề làm nước mắm truyền thống lịch sử truyền kiếp. Đặc biệt nhất có lẽ rằng chính là chương trình Huyền Thoại Làng Chài, Fishermen Show – đây là nơi duy nhất tái hiện lại lịch sử một thời về Cá Ông, về thần Shiva trên sân khấu nước bốn tầng cực kỳ lộng lẫy huyền ảo. Bạn chỉ cần tới Bảo tàng nước mắm tiên phong và duy nhất tại Nước Ta ở Phan Thiết thôi là sẽ được đi hết qua những miền ký ức trong quá khứ của nơi này, được tận mắt chứng kiến tận mắt, được thưởng thức cả những hoạt động giải trí của ngư dân làng chài để hiểu thêm về lịch sử vẻ vang hình thành và tăng trưởng của Phan Thiết đã từng trải qua thăng trầm gì, vươn lên tới nghề làm nước mắm truyền thống lịch sử như thế nào, đã đạt được thành tựu gì cho quốc gia và kinh tế tài chính thời bấy giờ, cùng với đó chính là sự trân trọng so với những người xưa, những tĩn gốm đựng nước mắm quen thuộc được chở bằng ghe bầu ngược xuôi khắp quốc gia này .
Hãy nhớ lấy, khi tới với Phan Thiết, để hoàn toàn có thể hiểu hơn về nơi này, ngoài cảnh đẹp, bờ biển, đồi cát và món ăn hải sản tươi ngon thì nhất định bạn cần tới kho lưu trữ bảo tàng nước mắm Làng Chài Xưa để mở mang thêm kiến thức và kỹ năng và sự hiểu biết cũng như trân trọng về làng nghề nước mắm Phan Thiết cho đến giờ đây .
Xem thêm bài về kho lưu trữ bảo tàng nước mắm Làng Chài Xưa : https://wada.byxar.com/bao-tang-lang-chai-xua-phan-thiet/
THÔNG TIN CHI TIẾT VỀ BẢO TÀNG NƯỚC MẮM LÀNG CHÀI XƯA
Như tên gọi, kho lưu trữ bảo tàng Nước mắm Làng Chài Xưa được phong cách thiết kế với phong thái đương đại, dạng phim trường tương tác nhập vai. Có diện tích quy hoạnh gần 2.000 m2, bảo tang được chia thành 14 khoảng trống, dùng hình ảnh, hiện vật và ánh sáng dữ thế chủ động tái hiện 300 năm làng chài Phan Thiết xưa ; từ thời Chăm Pa, thời vua Nguyễn, thời Pháp và những thập niên 40, 50, 60 của thế kỷ trước .
Vào kho lưu trữ bảo tàng, từng hành khách được nhập vai làm ngư dân chài lưới cá hay diêm dân làm muối ; thăm làng chài xưa và phố cổ Phan Thiết, ghé nhà hàm hộ triệu phú nước mắm xưa. Khám phá cách người dân làng chài phát hiện ra mắm nước từ việc ướp giữ cá, tên gọi nước mắm thời xưa, nguyên do vì sao có tên gọi “ nước mắm ” như thời nay. Bao nhiêu hiểu biết kỳ thú về nghề làm nước mắm, cách cẩn ( soi ) nước mắm và ông quan Bát phẩm Trần Gia Hòa, ông tổ nghề nước mắm tĩn gốm xưa của Phan Thiết .
Bảo tàng Nước mắm Làng Chài Xưa gồm các không gian
1. Rạp chiếu phim lịch sử vẻ vang 300 năm Làng Chài Xưa Phan Thiết với 200 ghế ngồi, màn hình hiển thị cực lớn .
2. Không gian Chăm Pa xưa với tượng Kut quý và hiếm liên kết tâm linh
3. Làng Chài Xưa với 2 tấm sắc phong bản gốc thời Vua Nguyễn
4. Phan Thiết thời Pháp những thập niên 30, 40 của thế kỷ XX .
5. Con đường xưa Phan Thiết Mũi Né do bà Lục Thị Đậu mở
6. Đồng muối và thưởng thức nghề làm muối
7. Đồi cát và truyền thuyết thần thoại xưa
8. Làng Rạng và đời sống dân chài
9. Vạn Thủy Tú và phố cổ Phan Thiết
10. Tiệm thâu băng thời xưa
11. Nhà Hàm Hộ ( triệu phú nước mắm xưa )
12. Lịch sử nước mắm Phan Thiết và ông tổ nghề nước mắm Tĩn
13. Thủy cung 3D với những sinh vật biển khổng lồ
14. Chợ quê Khánh Thiện ( làng Mũi Né xưa )
Nguồn hình : sưu tầm
Source: https://wada.byxar.com
Category: Vòng quanh đất nước
