Sự trở lại của Đông y truyền thống: Kỳ 1- Thuốc y học cổ truyền điều trị các bệnh mạn tính

Nền Y học cổ truyền Việt Nam đã trải qua hàng nghìn năm lịch sử với hàng trăm vị thuốc dân gian đã được công nhận từ nguồn dược liệu vô cùng phong phú đa dạng của Việt Nam. Cùng với sự du nhập của tân dược, sự tiện lợi và tác dụng nhanh chóng của nó đã khiến cho thuốc y học cổ truyền trong một khoảng thời gian dài ít được nhân dân tin dùng.

Nhưng những mặt trái của tân dược ( công dụng phụ, tập trung chuyên sâu điều trị triệu chứng ) đã khiến cho y học cổ truyền “ có thời cơ trở lại ”. Và lúc bấy giờ, cùng với y học tân tiến, y học cổ truyền ( YHCT ) đã và đang góp thêm phần không nhỏ vào việc cứu sống rất nhiều người bệnh, đặc biệt quan trọng là những bệnh mạn tính .

 

Không chỉ “ trở lại ” bởi sự tin dùng của người dân, mà ngay cả những cơ quan ban ngành thường trực mạng lưới hệ thống y tế Nước Ta cũng đã từng bước đưa YHCT vào mạng lưới hệ thống y tế vương quốc, góp thêm phần vào sự nghiệp chăm nom sức khỏe thể chất người dân .

Sự khác biệt giữa bệnh cấp tính & bệnh mạn tính

Bệnh mạn tính là bệnh tiến triển từ từ và lê dài, thời hạn bệnh từ 3 tháng trở lên. Bệnh mạn tính thường gặp gồm có những bệnh không truyền nhiễm như viêm khớp, bệnh hen suyễn, ung thư, bệnh tiểu đường và những bệnh do virus gây ra như viêm gan siêu vi C và HIV / AIDS. …

Trong y học, trái ngược với mạn tính ( kinh niên ) là cấp tính, khi bệnh khởi phát nhanh với cường độ cao .

Thường những bệnh mạn tính mới tạo thành nguyên do chính gây tử trận. Theo Tổ chức Y tế Thế giới ( WHO ) gần 38 triệu người chết mỗi năm vì những bệnh mạn tính .

Về đặc tính của bệnh thì với bệnh cấp tính khi bệnh được chẩn đoán đúng mực và được điều trị đúng, hiệu suất cao thì bệnh khỏi và không tái phát hoặc ít tái phát ở điều kiện kèm theo sống thông thường .

Bệnh mạn tính thì khác. Cho dù dùng thuốc hiệu suất cao, những triệu chứng bệnh đã hết, bệnh khỏi, nhưng trong điều kiện kèm theo sống thông thường bệnh hay tái phát, bùng phát trở lại sau một thời hạn và yên cầu những đợt điều trị mới .

Cuộc sống của người mắc bệnh mạn tính là chuỗi xen kẽ những khoảng chừng thời hạn khỏi bệnh và thời hạn bệnh tái phát, phải điều trị. Theo thời hạn, khoảng chừng thời hạn khỏi bệnh ngày càng ngắn, khoảng chừng thời hạn bệnh tái phát ngày càng dài .

Mục đích điều trị bệnh mạn tính là lê dài những khoảng chừng thời hạn khỏi bệnh, rút ngắn khoảng chừng thời hạn bị bệnh .

Thế mạnh của tân dược và thuốc y học cổ truyền trong điều trị các bệnh mạn tính

Thường thì loại thuốc nào có tính năng nhanh thì tính năng lại ngắn, loại thuốc nào có công dụng chậm thì công dụng lại lâu bền hơn .

Trong điều trị bệnh mạn tính, thế mạnh của tân dược là công dụng nhanh, thậm chí còn 1 số thuốc có công dụng tức thì, nhưng tính năng lại ngắn, thiên về điều trị triệu chứng, ít tác động ảnh hưởng được đến nguyên do để ngăn ngừa bệnh tái phát .

Do vậy bệnh tái phát và phải điều trị nhiều đợt nên thuốc dễ bị nhờn, bệnh dần kháng thuốc, làm giảm hiệu suất cao của thuốc, bệnh tái phát ngày càng liên tục, thời hạn mỗi đợt điều trị ngày càng dài, khoảng chừng thời hạn khỏi bệnh ngày càng ngắn, tính năng phụ của thuốc thêm trầm trọng và ngân sách điều trị ngày càng tăng. Không hiếm trường hợp thuốc bị nhờn trọn vẹn và trở nên vô dụng, bệnh trở thành vô phương cứu chữa, người bệnh phải khổ sở sống chung với bệnh suốt đời .

Với bệnh mạn tính thuốc y học cổ truyền thường cho công dụng chậm, có khi phải mất nhiều tuần, nhiều tháng mới thấy công dụng rõ ràng, phải kiên trì dùng trong thời hạn dài và dùng cho hết đợt điều trị, ngay cả những triệu chứng bệnh đã hết .

Nhưng thế mạnh không hề tranh cãi của thuốc y học cổ truyền là thuốc ít bị nhờn, ít tính năng phụ, không riêng gì điều trị triệu chứng mà quan trọng hơn là điều trị căn nguyên sinh bệnh, có tính năng lâu dài hơn và nhất là giúp làm bệnh không tái phát hoặc ít không tái phát. Nhờ vậy làm giảm nhiều ngân sách chữa bệnh mạn tính, cải tổ rõ ràng chất lượng đời sống của bệnh nhân .

Thuốc Đông Y

Sử dụng Tân dược trong điều trị bệnh mạn tính có gây gánh nặng cho gan?

Như đã nói ở trên, điều trị những bệnh mạn tính thường phải sử dụng thuốc lê dài và tiếp tục. Trên lâm sàng nếu sử dụng tân dược lê dài hoàn toàn có thể gây hại cho gan bởi phần đông chất chuyển hóa qua gan. Khi bắt buộc phải sử dụng tân dược trong thời hạn dài, bác sĩ sẽ theo dõi tính năng gan và hướng dẫn điều trị cho bệnh nhân .

Các thuốc YHCT nguồn gốc từ vạn vật thiên nhiên, có sự bảo đảm an toàn nhất định. Bộ Y tế có hạng mục thuốc độc ( vị thuốc YHCT có độc tính ), trong quy trình sử dụng phải chế biến, bào chế theo đúng quá trình của bộ, khi sử dụng dược liệu này phải tuân thủ những lao lý bào chế của Bộ Y tế. Người dân và người bệnh không nên lo ngại về việc thuốc YHCT có hại cho gan. Trong quy trình điều trị bệnh, bác sĩ sẽ pháp luật liều lượng thế nào, hàm lượng ra làm sao và thời hạn sử dụng, trừ trường hợp người bệnh tự ý tăng liều hay dùng thuốc không biết nguồn gốc thuốc thì có hại .

Những băn khoăn về về thuốc y học cổ truyền

 

Thuốc cổ truyền là những thuốc có thành phần dược liệu, tích hợp những thành phần dược liệu khác nhau từ những bài thuốc cổ phương, được sử dụng điều trị từ đời này qua đời khác, thuốc đúc rút từ kinh nghiệm tay nghề dân gian, hoặc bài thuốc gia truyền, hoặc kinh nghiệm tay nghề của thầy thuốc dựa trên sự phối hợp nguyên tắc YHCT để điều trị cho người bệnh .

Thuốc y học cổ truyền là những thuốc sử dụng truyền kiếp và đã được chứng tỏ trong quy trình điều trị từ thế hệ này qua thế hệ khác ; những bài thuốc còn được lưu truyền đến nay luôn được coi là vốn quý vì trong suốt quy trình tăng trưởng của dân tộc bản địa, những những thuốc không có hiệu suất cao đều sẽ bị đào thải .

Có nhiều quan điểm cho rằng lúc bấy giờ, những loại thuốc y học cổ truyền được bào chế từ dược liệu không bảo đảm an toàn, thường bị ngâm tẩm nhiều hóa chất, điều này sẽ ảnh hưởng tác động đến những cơ quan trong khung hình như gan thận, điều này có đúng không ?

Thực tế trước đây, Bộ Y tế điều tra và nghiên cứu và phát hiện ra 1 số ít dược liệu lưu hành trên thị trường bị tẩm chất màu, hoặc bị trá hình bằng một chất khác, những yếu tố này đã được khuyến nghị cho những bệnh viện và người dân để phát hiện ra dược liệu bị nhuộm màu hoặc trá hình .

Còn với những thuốc y học cổ truyền thành phẩm được sản xuất chuyên nghiệp và bài bản bằng những khu công trình điều tra và nghiên cứu, qua những công ty, được trấn áp chất lượng dược liệu ngặt nghèo bởi những cơ quan ban ngành tương quan thì trọn vẹn hoàn toàn có thể yên tâm về chất lượng nguồn vào của dược liệu. Bởi nếu cách đây 5-6 năm nguồn gốc dược liệu tất cả chúng ta không hề trấn áp được, như những dược liệu được nhập khẩu từ Trung Quốc nhưng đến nay, dược liệu nhập về Nước Ta phải có sách vở ghi nhận nguồn gốc nguồn gốc và kiểm nghiệm mới được nhập khẩu. Bộ Y tế đã phát hành văn bản pháp luật về yếu tố này. Thời gian gần đây, chất lượng dược liệu đã được nâng lên qua việc trấn áp nguồn gốc. Nguồn gốc ở đây có 2 yếu tố là nguồn gốc dược liệu từ quốc tế, đa phần từ Trung Quốc và nguồn gốc dược liệu từ nuôi trồng trong nước. Về nguồn gốc dược liệu từ quốc tế, tất cả chúng ta hoàn toàn có thể trấn áp qua hải quan, còn dược liệu trong nước tất cả chúng ta đã có quy hoạch thành những vùng trồng. nhà nước có nhiều khuyễn mãi thêm về thuế, đất đai để tăng trưởng thị trường dược liệu trong nước .

Thêm một điểm nữa là những thuốc y học cổ truyền thành phẩm có trong hạng mục thuốc thiết yếu của Bộ Y tế thì đều phải tuân thủ những bước kiểm định khắt khe. Quan trọng hơn là yếu tố điều trị, nếu thuốc không có công dụng và không bảo đảm an toàn thì riêng việc được cấp số ĐK đã là không hề chứ chưa nói đến việc được người bệnh tin cậy sử dụng lâu dài hơn trong việc điều trị bệnh .

Tuy nhiên cũng nên nhìn nhận thêm một góc nhìn, đó là những thuốc y học cổ truyền có chất lượng tốt cũng không tránh được một tỷ suất nhỏ bị phản ứng thuốc. Có những trường hợp bệnh nhân dùng thuốc y học cổ truyền điều trị bệnh rất tốt nhưng hoàn toàn có thể bị dị ứng, nổi mẩn, rối loạn tiêu hóa, những phản ứng này do cơ địa của người bệnh, nhưng chưa có trường hợp nào bị suy gan hay suy thận do dùng thuốc y học cổ truyền .

Kết hợp Đông, Tây y trong điều trị bệnh mạn tính để cho hiệu quả cao nhất

Trong y học tân tiến có một số ít phác đồ điều trị khôn khéo tích hợp những thuốc tân dược công dụng nhanh nhưng thời gian ngắn ( khi ngưng dùng là hết công dụng ) để giảm nhanh những triệu chứng của những đợt cấp phối hợp với những thuốc tân dược có công dụng chậm nhưng lê dài ( còn có công dụng sau một thời hạn ngưng thuốc ). Các bệnh mạn tính như viêm xoang, hen phế quản, COPD …. thì phác đồ điều trị này là chuẩn chung của Tổ chức Y tế quốc tế .

Vậy câu hỏi đặt ra là, tại sao không tích hợp thế mạnh của thuốc Y học cổ truyền : ít bị nhờn, ít tính năng phụ, công dụng lâu bền hơn và giúp làm bệnh không tái phát hoặc ít tái phát với thế mạnh của tân dược là tính năng nhanh, làm giảm nhanh những triệu chứng không dễ chịu để đưa ra một phác đồ tối ưu điều trị bệnh mạn tính ? Ví dụ như điều trị viêm xoang hay hen phế quản thì cùng với thuốc y học cổ truyền điều trị chủ yếu ( tính năng chậm nhưng vĩnh viễn, giúp ngăn ngừa tái phát ) phối hợp với thuốc tân dược điều trị triệu chứng giảm nhanh những đợt cấp. Khi triệu chứng bệnh giảm rõ ràng và đợt điều trị ngắn bằng tân dược đã hết thì ngưng dùng thuốc tân dược và chỉ liên tục dùng thuốc y học cổ truyền cho hết đợt .

Ví dụ 1 : Với bệnh thoái hóa đốt sống cổ mạn tính, cùng với thuốc y học cổ truyền điều trị chủ yếu ( tính năng chậm nhưng lâu dài hơn, nhất là ngăn ngừa hiệu suất cao bệnh tái phát ), ngay từ tiến trình đầu ta cho bệnh nhân dùng bổ trợ thuốc kháng viêm, giảm đau để nhanh gọn làm giảm triệu chứng đau mỏi vai gáy. Khi đau đã giảm rõ ràng, thuốc y học cổ truyền đã phát huy tính năng ( ví dụ sau 1 tháng ) thì ta ngưng cho dùng thuốc kháng viêm, giảm đau mà chỉ liên tục dùng thuốc y học cổ truyền .

Ví dụ 2 : Với bệnh viêm mũi dị ứng gây hắt hơi, ngạt mũi, chảy nước mũi, cùng với thuốc y học cổ truyền điều trị viêm mũi dị ứng có công dụng lâu dài hơn, nhưng tính năng chậm ( sau 2 tuần mới có tính năng ), ngay từ đầu ta cho dùng kèm thuốc kháng histamine để nhanh gọn làm giảm những triệu chứng không dễ chịu, khi những triệu chứng giảm thì ta ngưng dùng kháng histamine và dùng cho hết đợt thuốc y học cổ truyền .

Ví dụ 3 : Với bệnh hen phế quản, cùng với thuốc y học cổ truyền điều trị thực trạng viêm vốn có của phế quản giúp thực trạng viêm này giảm dần, giảm kích ứng với những tác nhân gây khởi phát những đợt cấp ( cơn hen phế quản ) ; còn khi có những cơn hen phế quản thì dùng tân dược có công dụng giãn phế quản nhanh. Dần dần thuốc y học cổ truyền có công dụng thì đợt cấp cũng thưa dần, hạn chế phải dùng tân dược, tránh được những công dụng phụ không mong ước .

Phát huy thế mạnh của thuốc y học cổ truyền để đẩy lùi những bệnh mạn tính là hiện rõ ràng đang là bài toán khó cho những người làm thuốc .

Nền Y học cổ truyền Nước Ta đã trải qua hàng nghìn năm lịch sử vẻ vang với những bài thuốc cổ phương cả nghìn năm tuổi, những thuốc y học cổ truyền bảo tồn được những tinh túy của những bài thuốc cổ phương ấy đã hiếm và là vốn quý thì tại sao lại không được bảo tồn, duy trì và phát huy ? Đó không chỉ là do dự của riêng một người làm thuốc mà còn là câu hỏi đặt chung cho cả một thế hệ tiếp nối đang nỗ lực duy trì và bảo tồn những giá trị truyền thống lịch sử .

>> Đón đọc Sự trở lại của Đông y truyền thống: Kỳ 2- Bảo tồn các dạng bào chế truyền thống của thuốc y học cổ truyền

—————————–
Tài liệu tìm hiểu thêm :
1. Ward, BW ; Black, LI ( ngày 29 tháng 7 năm năm nay ). “ State and Regional Prevalence of Diagnosed Multiple Chronic Conditions Among Adults Aged ≥ 18 Years – United States, năm trước. ”. MMWR. Morbidity and mortality weekly report 65 ( 29 ) : 735 – 8. PMID 27467707. doi : 10.15585 / mmwr. mm6529a3 .
2. Noncommunicable diseases. Fact sheet ”. World Health Organisation .
3. ” The Revival and Development of Vietnamese Traditional Medicine : Toward Keeping a Nation in Good Health ” .

Để lại SỐ ĐIỆN THOẠI, chúng tôi sẽ gọi điện tư vấn riêng cho bạn

Họ tên Số điện thoại cảm ứng